سۈرە زۈمەر
سۈرە زۈمەر 1-ئايەت
تَنزِيلُ الْكِتَابِ مِنَ اللَّهِ الْعَزِيزِ الْحَكِيمِ
بۇ كىتاپ مۇتلەق ئۈستۈن، (ھەممىنىڭ ئۈستىدىن) ھۆكۈم يۈرگۈزگۈچى ئاللاھنىڭ دەرگاھىدىن چۈشۈرۈلگەندۇر (1).
سۈرە زۈمەر 2-ئايەت
إِنَّا أَنزَلْنَا إِلَيْكَ الْكِتَابَ بِالْحَقِّ فَاعْبُدِ اللَّهَ مُخْلِصًا لَّهُ الدِّينَ
(ئى مۇھەممەت!) شۈبھىسىزكى، ساڭا بىز بۇ كىتاپ (يەنى قۇرئان) نى مەلۇم مەقسەت بىلەن چۈشۈردۇق. شۇڭا دىن (غا ھېچنەرسىنى ئارىلاشتۇرماستىن) خالىس-ساپ ھالدا ئاللاھقا بەندىچىلىك قىلغىن (2).
سۈرە زۈمەر 3-ئايەت
أَلَا لِلَّهِ الدِّينُ الْخَالِصُ وَالَّذِينَ اتَّخَذُوا مِن دُونِهِ أَوْلِيَاءَ مَا نَعْبُدُهُمْ إِلَّا لِيُقَرِّبُونَا إِلَى اللَّهِ زُلْفَى إِنَّ اللَّهَ يَحْكُمُ بَيْنَهُمْ فِي مَا هُمْ فِيهِ يَخْتَلِفُونَ إِنَّ اللَّهَ لَا يَهْدِي مَنْ هُوَ كَاذِبٌ كَفَّارٌ
بىلىڭلاركى، خالىس-ساپ دىن ئاللاھقا تەۋەدۇر. ئاللاھنى قويۇپ باشقىنى ئەۋلىيا-خۇدا قىلىۋالغانلار: «بىزنىڭ ئۇلارغا چوقۇنۇشىمىز پەقەت ئۇلارنىڭ بىزنى ئاللاھقا يېقىنلاشتۇرۇشىنى كۆزلىگەنلىكىمىزدىندۇر» دېيىشىدۇ. ئاللاھ چوقۇم (قىيامەت كۈنى) ئۇلارنىڭ ئىختىلاپ قىلىشىۋاتقان نەرسىلىرى توغرىسىدا ھۆكۈم چىقىرىدۇ. ئاللاھ ھەقىقەتەن يالغانچى، تۇزكور ئادەمنى توغرا يولغا يېتەكلىمەيدۇ (3).
سۈرە زۈمەر 4-ئايەت
لَّوْ أَرَادَ اللَّهُ أَن يَتَّخِذَ وَلَدًا لَّاصْطَفَى مِمَّا يَخْلُقُ مَا يَشَاءُ سُبْحَانَهُ هُوَ اللَّهُ الْوَاحِدُ الْقَهَّارُ
ناۋادا ئاللاھ بالا قىلىۋېلىشنى خالىسا ئىدى، ئەلۋەتتە، ياراتقانلىرى ئىچىدىن خالىغىنىنى تاللىۋالغان بولاتتى. ئاللاھ (بالا قىلىۋېلىشتىن) ھالقىغاندۇر-پاكتۇر، يىگانىدۇر، (ئاسىيلارغا) قەھىر-غەزەپ قىلغۇچىدۇر (4).
سۈرە زۈمەر 5-ئايەت
خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ بِالْحَقِّ يُكَوِّرُ اللَّيْلَ عَلَى النَّهَارِ وَيُكَوِّرُ النَّهَارَ عَلَى اللَّيْلِ وَسَخَّرَ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ كُلٌّ يَجْرِي لِأَجَلٍ مُّسَمًّى أَلَا هُوَ الْعَزِيزُ الْغَفَّارُ
ئاللاھ ئاسمانلارنى ۋە زېمىننى مەلۇم مەقسەتتە ياراتتى. ئاللاھ كېچىنى كۈندۈزنىڭ ئۈستىگە ۋە كۈندۈزنى كېچىنىڭ ئۈستىگە ياپىدۇ. ئاللاھ كۈن بىلەن ئاينى (ئۆزى ئۇرۇنلاشتۇرغان قانۇنىيەتلەرگە) بويسۇنىدىغان قىلدى، ھەربىرى بەلگۈلەنگەن ۋاقىتقىچە ئايلىنىپ تۇرىدۇ. بىلىڭلاركى، ئاللاھ مۇتلەق ئۈستۈندۇر، ناھايىتى ئەپۇچاندۇر (5).
سۈرە زۈمەر 6-ئايەت
خَلَقَكُم مِّن نَّفْسٍ وَاحِدَةٍ ثُمَّ جَعَلَ مِنْهَا زَوْجَهَا وَأَنزَلَ لَكُم مِّنَ الْأَنْعَامِ ثَمَانِيَةَ أَزْوَاجٍ يَخْلُقُكُمْ فِي بُطُونِ أُمَّهَاتِكُمْ خَلْقًا مِّن بَعْدِ خَلْقٍ فِي ظُلُمَاتٍ ثَلَاثٍ ذَلِكُمُ اللَّهُ رَبُّكُمْ لَهُ الْمُلْكُ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ فَأَنَّى تُصْرَفُونَ
ئاللاھ سىلەرنى بىر جانلىقتىن ياراتتى، ئاندىن جۈپتى (ھاۋا) نى[1] ئۇ جانلىقتىن مەيدانغا كەلتۈردى ۋە ھايۋاناتلاردىن ئەركەك-چىشى بولۇپ سەككىز [2] جۈپنى سىلەرگە بەخش ئەتتى. ئاللاھ سىلەرنى ئاناڭلارنىڭ قورسىقىدا بىر ھالەتتىن يەنە بىر ھالەتكە تەرەققىي قىلدۇرۇپ، ئۈچ قاراڭغۇلۇق (يەنى بالا ھەمراھى، بالىياتقۇ ۋە ئانىنىڭ قورسىقى) ئىچىدە يارىتىدۇ. ئەنە شۇ ئاللاھ سىلەرنىڭ رەببىڭلاردۇر. مۇتلەق ئىگىلىك ھوقۇقى پەقەت ئاللاھقا تەۋەدۇر. ئۇنىڭدىن باشقا ھېچقانداق ئىلاھ-تەڭرى يوقتۇر. شۇنداق تۇرقلۇق قانداقمۇ باشقا تەرەپكە بۇرۇلۇپ كېتىسىلەر؟ (6).
سۈرە زۈمەر 7-ئايەت
إِن تَكْفُرُوا فَإِنَّ اللَّهَ غَنِيٌّ عَنكُمْ وَلَا يَرْضَى لِعِبَادِهِ الْكُفْرَ وَإِن تَشْكُرُوا يَرْضَهُ لَكُمْ وَلَا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَى ثُمَّ إِلَى رَبِّكُم مَّرْجِعُكُمْ فَيُنَبِّئُكُم بِمَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ إِنَّهُ عَلِيمٌ بِذَاتِ الصُّدُورِ
ئەگەر تۇزكور-كاپىر بولساڭلار، (بىلىپ قېلىڭلاركى) ئاللاھ سىلەردىن بىھاجەتتۇر. ئاللاھ بەندىلىرىنىڭ تۇزكور-كاپىر بولۇشىغا رازى بولمايدۇ. ئەگەر سىلەر (ئاللاھقا) مىننەتدارلىق بىلدۈرسەڭلار، ئاللاھ ئۇنىڭدىن خۇرسەن بولىدۇ. بىر گۇناھكار ئادەم باشقا بىركىمنىڭ گۇناھىنى ئۈستىگە ئالمايدۇ، ئاندىن كېيىن سىلەر رەببىڭلارنىڭ ھۇزۇرىغا قايتۇرۇلىسىلەر ۋە (ئۇ چاغدا ئاللاھ سىلەرنىڭ دۇنيادىكى ئىش-ھەرىكىتىڭلارنىڭ ماھىيىتىنى) سىلەرگە بىرمۇ-بىر ئېيتىپ بېرىدۇ. ئاللاھ ھەقىقەتەن دىللارنىڭ چوڭقۇر قاتلىمىدىكىنى تولۇق بىلگۈچىدۇر (7).
سۈرە زۈمەر 8-ئايەت
وَإِذَا مَسَّ الْإِنسَانَ ضُرٌّ دَعَا رَبَّهُ مُنِيبًا إِلَيْهِ ثُمَّ إِذَا خَوَّلَهُ نِعْمَةً مِّنْهُ نَسِيَ مَا كَانَ يَدْعُو إِلَيْهِ مِن قَبْلُ وَجَعَلَ لِلَّهِ أَندَادًا لِّيُضِلَّ عَن سَبِيلِهِ قُلْ تَمَتَّعْ بِكُفْرِكَ قَلِيلًا إِنَّكَ مِنْ أَصْحَابِ النَّارِ
ئىنساننىڭ بېشىغا بىرەر ئىش كەلسە، ئۇ رەببىگە يۈزلىنىپ زارلانغان ھالدا ئۇنىڭدىن ياردەم تىلەيدۇ، ئاندىن ئاللاھ ئۆز پەزل-ئىلتىپاتى بىلەن ئۇنىڭغا نېمەت ئاتا قىلسا، ئىلگىرى ئاللاھقا يۈزلىنىپ زارلانغان ھالدا ئۇنىڭدىن ياردەم تىلىگىنىنى ئۇنتۇپ كېتىدۇ، (باشقىلارنى) ئاللاھنىڭ يولىدىن ئازدۇرۇش ئۈچۈن باشقا كۈچلەرنى ئاللاھقا تەڭداش قىلىشقا ئۇرۇنىدۇ. (بۇنداقلارغا ئېيتقىنكى:) «سەن تۇزكورلۇقۇڭ بىلەن قىسقا مۇددەت (بۇ دۇنيادىن) بەھرىمان بولۇۋالغىن، سەن چوقۇم دوزىخىيدۇرسەن (8).
سۈرە زۈمەر 9-ئايەت
أَمَّنْ هُوَ قَانِتٌ آنَاءَ اللَّيْلِ سَاجِدًا وَقَائِمًا يَحْذَرُ الْآخِرَةَ وَيَرْجُو رَحْمَةَ رَبِّهِ قُلْ هَلْ يَسْتَوِي الَّذِينَ يَعْلَمُونَ وَالَّذِينَ لَا يَعْلَمُونَ إِنَّمَا يَتَذَكَّرُ أُولُو الْأَلْبَابِ
(مۇشۇنداق بىرى) رەببىنىڭ شەپقىتىنى ئۈمىد قىلغان ھالدا، كېچە ۋاقىتلىرىدا قىيام ۋە سەجدىدە تۇرۇپ (ئىبادەت قىلغان) كىشى بىلەن ئوخشاش ئۇرۇندا تۇرامدۇ؟ ئېيتقىنكى،« بىلىدىغانلار بىلەن بىلمەيدىغانلار باراۋەر بۇلامدۇ ؟ پەقەت ئەقلى-ھۇشى جايىدا كىشلەرلا ساۋاق ئالىدۇ» (9).
سۈرە زۈمەر 10-ئايەت
قُلْ يَا عِبَادِ الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا رَبَّكُمْ لِلَّذِينَ أَحْسَنُوا فِي هَذِهِ الدُّنْيَا حَسَنَةٌ وَأَرْضُ اللَّهِ وَاسِعَةٌ إِنَّمَا يُوَفَّى الصَّابِرُونَ أَجْرَهُم بِغَيْرِ حِسَابٍ
ئېيتقىنكى: «ئى ئاللاھنىڭ ئىمان ئېيتقان بەندىلىرى! رەببىڭلارغا تەقۋادار-مەسئۇلىيەتچان بولۇڭلار، بۇ دۇنيادا ياخشى ئىش قىلغانلار ئاخىرەتتە ياخشىلىققا ئېرىشىدۇ. ئاللاھنىڭ زېمىنى كەڭرىدۇر ، پەقەت (ھەقىقەت يولىدا قىيىنچىلىقلارغا بەرداشلىق بەرگۈچىلەرگە) ھەددى-ھېساپسىز مۇكاپات بېرىلىدۇ» (10).
سۈرە زۈمەر 11-ئايەت
قُلْ إِنِّي أُمِرْتُ أَنْ أَعْبُدَ اللَّهَ مُخْلِصًا لَّهُ الدِّينَ
(ئى مۇھەممەت!) ئېيتقىنكى: «ھەقىقەتەن مەن بۇ دىنغا بىر نەرسە قاتمىغان ھالدا ئاللاھقا بەندىچىلىك قىلىشقا بۇيرۇلدۇم (11).
سۈرە زۈمەر 12-ئايەت
وَأُمِرْتُ لِأَنْ أَكُونَ أَوَّلَ الْمُسْلِمِينَ
ھەمدە ئاللاھقا بويسۇنغۇچىلارنىڭ ئالدىنقى قاتارىدا بولۇشقا بۇيرۇلدۇم» (12).
سۈرە زۈمەر 13-ئايەت
قُلْ إِنِّي أَخَافُ إِنْ عَصَيْتُ رَبِّي عَذَابَ يَوْمٍ عَظِيمٍ
ئېيتقىنكى: «ئەگەر مەن رەببىمگە ئاسىيلىق قىلسام، شۈبھىسىزكى، ئۇ بۈيۈك كۈننىڭ ئازاب-ئوقۇبىتىدىن قورقىمەن (13).
سۈرە زۈمەر 14-ئايەت
قُلِ اللَّهَ أَعْبُدُ مُخْلِصًا لَّهُ دِينِي
ئېيتقىنكى، مەن بۇ دىنغا بىرەر نەرسە قاتمىغان ھالدا ئاللاھقا بەندىچىلىك قىلىمەن (14).
سۈرە زۈمەر 15-ئايەت
فَاعْبُدُوا مَا شِئْتُم مِّن دُونِهِ قُلْ إِنَّ الْخَاسِرِينَ الَّذِينَ خَسِرُوا أَنفُسَهُمْ وَأَهْلِيهِمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ أَلَا ذَلِكَ هُوَ الْخُسْرَانُ الْمُبِينُ
سىلەر ئاللاھتىن باشقا خالىغىنىڭلارغا بەندىچىلىك قىلىڭلار!» ئېيتقىنكى، ھەقىقىي زىيان تارتقۇچىلار قىيامەت كۈنى ئۆزىنى ۋە ئائىلىسىنى زىيانغا ئۇچراتقۇچىلاردۇر. بىلىڭلاركى، ئەنە شۇ ئېنىق زىياندۇر (15).
سۈرە زۈمەر 16-ئايەت
لَهُم مِّن فَوْقِهِمْ ظُلَلٌ مِّنَ النَّارِ وَمِن تَحْتِهِمْ ظُلَلٌ ذَلِكَ يُخَوِّفُ اللَّهُ بِهِ عِبَادَهُ يَا عِبَادِ فَاتَّقُونِ
ئۇلارنى ئۈستىدىنمۇ، ئاستىدىنمۇ قاتمۇ-قات ئوت ئورىۋالىدۇ. شۇ ئازاب بىلەن ئاللاھ بەندىلىرىنى ئاگاھلاندۇرىدۇ». ئى بەندىلىرىم! ماڭا تەقۋادار-مەسئۇلىيەتچان بولۇڭلار(16).
سۈرە زۈمەر 17-ئايەت
وَالَّذِينَ اجْتَنَبُوا الطَّاغُوتَ أَن يَعْبُدُوهَا وَأَنَابُوا إِلَى اللَّهِ لَهُمُ الْبُشْرَى فَبَشِّرْ عِبَادِ
شەيتانى كۈچلەرگە بەندىچىلىك قىلىشتىن يىراق تۇرغان ۋە ئاللاھقا يۈزلەنگەن كىشلەرگە خۇش مۇبارەك بولسۇن! سۆزگە قۇلاق سېلىپ، ئۇ سۆزنىڭ ئەڭ ياخشىسىغا ئەگىشىدىغانلارغا خۇش خەۋەر بەرگىن. ئەنە شۇلار ئاللاھ يېتەكلىگەن كىشلەردۇر، ئەنە شۇلار ئەقلى-ھۇشى جايىدا كىشلەردۇر (17)-(18).
سۈرە زۈمەر 18-ئايەت
الَّذِينَ يَسْتَمِعُونَ الْقَوْلَ فَيَتَّبِعُونَ أَحْسَنَهُ أُولَئِكَ الَّذِينَ هَدَاهُمُ اللَّهُ وَأُولَئِكَ هُمْ أُولُو الْأَلْبَابِ
شەيتانى كۈچلەرگە بەندىچىلىك قىلىشتىن يىراق تۇرغان ۋە ئاللاھقا يۈزلەنگەن كىشلەرگە خۇش مۇبارەك بولسۇن! سۆزگە قۇلاق سېلىپ، ئۇ سۆزنىڭ ئەڭ ياخشىسىغا ئەگىشىدىغانلارغا خۇش خەۋەر بەرگىن. ئەنە شۇلار ئاللاھ يېتەكلىگەن كىشلەردۇر، ئەنە شۇلار ئەقلى-ھۇشى جايىدا كىشلەردۇر (17)-(18).
سۈرە زۈمەر 19-ئايەت
أَفَمَنْ حَقَّ عَلَيْهِ كَلِمَةُ الْعَذَابِ أَفَأَنتَ تُنقِذُ مَن فِي النَّارِ
(ئىش-ھەرىكىتىنىڭ يامانلىقى سەۋەپلىك) ئازاب-ئوقۇبەت ھۆكمىگە ھەقلىق بولغان ئادەمگە كەلسەك (ئۇ ھامىنى دوزاختا كىرىدۇ)، سەن دوزاختىكىنى قۇتقۇزالامسەن؟ (19).
سۈرە زۈمەر 20-ئايەت
لَكِنِ الَّذِينَ اتَّقَوْا رَبَّهُمْ لَهُمْ غُرَفٌ مِّن فَوْقِهَا غُرَفٌ مَّبْنِيَّةٌ تَجْرِي مِن تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ وَعْدَ اللَّهِ لَا يُخْلِفُ اللَّهُ الْمِيعَادَ
لېكىن (بۇ دۇنيادا) رەببىگە تەقۋادار-مەسئۇلىيەتچان بولغانلار، (ئۇ دۇنيادا) ئاستىدىن ئۆستەڭلەر ئېقىپ تۇرىدىغان قەۋەت-قەۋەت ئالىي ئىمارەتلەرگە ئېرىشىدۇ، بۇ ئاللاھنىڭ ۋەدىسىدۇر، ئاللاھ ۋەدىسىگە خىلاپلىق قىلمايدۇ (20).
سۈرە زۈمەر 21-ئايەت
أَلَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ أَنزَلَ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً فَسَلَكَهُ يَنَابِيعَ فِي الْأَرْضِ ثُمَّ يُخْرِجُ بِهِ زَرْعًا مُّخْتَلِفًا أَلْوَانُهُ ثُمَّ يَهِيجُ فَتَرَاهُ مُصْفَرًّا ثُمَّ يَجْعَلُهُ حُطَامًا إِنَّ فِي ذَلِكَ لَذِكْرَى لِأُولِي الْأَلْبَابِ
سەن بىلمەمسەنكى، ئاللاھ بۇلۇتتىن يامغۇر ياغدۇرىدۇ، ئاندىن ئۇنى يەرگە سىڭدۈرۈپ بۇلاقنى پەيدا قىلىدۇ، ئاندىن ئۇنىڭ بىلەن رەڭگارەڭ زىرائەتلەرنى ئۈندۈرىدۇ، ئاندىن ئۇ قۇرۇيدۇ، ئۇنىڭ سارغىيىپ كەتكەنلىكىنى كۆرىسەن، ئاندىن ئاللاھ ئۇنى شاخ ـ شۇمبىغا ئايلاندۇرىدۇ. ئۇنىڭدا ھەقىقەتەن ئەقلى ھۇشى جايىدا كىشىلەر ئۈچۈن (ئاللاھنىڭ قۇدرىتىنى كۆرسىتىدىغان) ئەسلەتمە بار (21).
سۈرە زۈمەر 22-ئايەت
أَفَمَن شَرَحَ اللَّهُ صَدْرَهُ لِلْإِسْلَامِ فَهُوَ عَلَى نُورٍ مِّن رَّبِّهِ فَوَيْلٌ لِّلْقَاسِيَةِ قُلُوبُهُم مِّن ذِكْرِ اللَّهِ أُولَئِكَ فِي ضَلَالٍ مُّبِينٍ
ئاللاھ، كۆڭلى-كۆكسىنى ئىسلامغا ئاچقانلىقى ئۈچۈن، رەببىنىڭ نۇرىغا ئېرىشكەن ئادەم (دىلى كور ئادەم بىلەن ئوخشاش ئورۇندا تۇرامدۇ؟) ئاللاھنىڭ زىكرىنى تەرك ئەتكەنلىكتىن دىللىرى قېتىپ كەتكەنلەرگە ۋاي! ئەنە شۇلار روشەن ئازغۇنلۇقتىدۇر (22).
سۈرە زۈمەر 23-ئايەت
اللَّهُ نَزَّلَ أَحْسَنَ الْحَدِيثِ كِتَابًا مُّتَشَابِهًا مَّثَانِيَ تَقْشَعِرُّ مِنْهُ جُلُودُ الَّذِينَ يَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ ثُمَّ تَلِينُ جُلُودُهُمْ وَقُلُوبُهُمْ إِلَى ذِكْرِ اللَّهِ ذَلِكَ هُدَى اللَّهِ يَهْدِي بِهِ مَن يَشَاءُ وَمَن يُضْلِلِ اللَّهُ فَمَا لَهُ مِنْ هَادٍ
ئاللاھ (ئايەتلىرى بىر – بىرىگە) ئوخشىشىپ كېتىدىغان (مەزمۇنلىرى) تەكرارلىنىدىغان ئەڭ گۈزەل سۆز (يەنى قۇرئان) نى چۈشۈردى. رەببىدىن ئەيمىنىدىغان كىشلەرنىڭ ۋۇجۇدى (قۇرئاننىڭ ئاگاھلاندۇرۇشلىرىدىن قورقۇپ) تىترەيدۇ، ئاندىن (مېھىر-شەپقەت بىشارەتلىرى بىلەن) ئۇلارنىڭ ۋۇجۇدلىرى ۋە دىللىرى ئاللاھنى ئەسلەپ يۇمشايدۇ. ئەنە شۇ ئاللاھنىڭ يېتەكلىشىدۇر. ئاللاھ قۇرئان بىلەن خالىغان كىشىنى (توغرا يولغا) يېتەكلەيدۇ. ئاللاھ ئازغۇنلۇقتا تاشلاپ قويغان ئادەمگە ھېچقانداق يېتەكچى تېپىلمايدۇ (23).
سۈرە زۈمەر 24-ئايەت
أَفَمَن يَتَّقِي بِوَجْهِهِ سُوءَ الْعَذَابِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَقِيلَ لِلظَّالِمِينَ ذُوقُوا مَا كُنتُمْ تَكْسِبُونَ
قىيامەت كۈنى ئازاب-ئوقۇبەتتىن ئۆزىنى ساقلاپ قالىدىغان ئادەم بىلەن (ئۆزىنى ساقلىيالمايدىغان ئادەم ئوخشاش ئورۇندا تۇرامدۇ؟) ئۇ كۈندە، (بۇ دۇنيادىكى ۋاقتىدا يامان ئىشلارنى قىلىپ) ئۆزىگە ئۆزى ئۇۋال قىلغۇچىلارغا (دۇنيادىكى ھاياتىڭلاردا) قىلغان گۇناھلىرىڭلارنىڭ جازاسىنى تېتىڭلار» دېيىلىدۇ (24).
سۈرە زۈمەر 25-ئايەت
كَذَّبَ الَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ فَأَتَاهُمُ الْعَذَابُ مِنْ حَيْثُ لَا يَشْعُرُونَ
ئۇلاردىن بۇرۇنقىلارمۇ ھەقىقەتنى يالغانغا چىقىرىشقان ئىدى، شۇنىڭ بىلەن قەيەردىن كەلگەنلىكىنى ئاڭقىرالمايدىغان ئازاب-ئوقۇبەت ئۇلارنىڭ بېشىغا كەلدى (25).
سۈرە زۈمەر 26-ئايەت
فَأَذَاقَهُمُ اللَّهُ الْخِزْيَ فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَلَعَذَابُ الْآخِرَةِ أَكْبَرُ لَوْ كَانُوا يَعْلَمُونَ
(ئاخىرى) ئاللاھ ئۇلارغا بۇ دۇنيادا خارلىقنى تېتىتتى. ئاخىرەتنىڭ ئازاب-ئوقۇبىتى تېخىمۇ قاتتىق، كاشىكى ئۇلار بۇنى بىلگەن بولسا (26).
سۈرە زۈمەر 27-ئايەت
وَلَقَدْ ضَرَبْنَا لِلنَّاسِ فِي هَذَا الْقُرْآنِ مِن كُلِّ مَثَلٍ لَّعَلَّهُمْ يَتَذَكَّرُونَ
شۈبھىسىزكى، بىز ئىنسانلار ساۋاق ئالسۇن دەپ، بۇ قۇرئاندا ئۇلارغا تۈرلۈك مىساللارنى بايان قىلدۇق (27).
سۈرە زۈمەر 28-ئايەت
قُرْآنًا عَرَبِيًّا غَيْرَ ذِي عِوَجٍ لَّعَلَّهُمْ يَتَّقُونَ
قۇرئان ئەرەبچىدۇر، (ھەرقانداق نۇقساندىن) خالىدۇر، ئۈمىدكى، ئۇلار (قۇرئاننىڭ مەنىسىنى چۈشىنىپ كۇفرىدىن) ساقلانغاي (28).
سۈرە زۈمەر 29-ئايەت
ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا رَّجُلًا فِيهِ شُرَكَاءُ مُتَشَاكِسُونَ وَرَجُلًا سَلَمًا لِّرَجُلٍ هَلْ يَسْتَوِيَانِ مَثَلًا الْحَمْدُ لِلَّهِ بَلْ أَكْثَرُهُمْ لَا يَعْلَمُونَ
ئاللاھ مۇنداق بىر مىسالنى كەلتۈرىدۇ: بىر-بىرى بىلەن (ئىشقا سېلىشنى) تالىشىدىغان نۇرغۇن خوجايىنلار ئىگىدارچىلىقىدىكى بىر قۇل بىلەن بىرلا خوجايىننىڭ ئىگىدارچىلىقىدىكى يەنە بىر قۇل ئوخشاش ئۇرۇندا تۇرامدۇ؟ بارچە مەدھىيە ئاللاھقا مەنسۇپتۇر، لېكىن ئۇلارنىڭ تولىسى بىلمەيدۇ (29).
سۈرە زۈمەر 30-ئايەت
إِنَّكَ مَيِّتٌ وَإِنَّهُم مَّيِّتُونَ
(ئى مۇھەممەت!) سەن چوقۇم ۋاپات تاپىسەن، ئۇلارمۇ چوقۇم ۋاپات تاپىدۇ (30).
سۈرە زۈمەر 31-ئايەت
ثُمَّ إِنَّكُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ عِندَ رَبِّكُمْ تَخْتَصِمُونَ
ئاندىن كېيىن سىلەر قىيامەت كۈنى رەببىڭلارنىڭ دەرگاھىدا بىر ـ بىرىڭلار بىلەن دەۋالىشىسىلەر (31).
سۈرە زۈمەر 32-ئايەت
فَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّن كَذَبَ عَلَى اللَّهِ وَكَذَّبَ بِالصِّدْقِ إِذْ جَاءَهُ أَلَيْسَ فِي جَهَنَّمَ مَثْوًى لِّلْكَافِرِينَ
ئاللاھقا يالغاننى توقۇغان ۋە يىتىپ كەلگەن ھەقىقەت (يەنى قۇرئان) نى يالغانغا چىقارغان ئادەمدىنمۇ بەكرەك زالىم كىم بار؟ جەھەننەم كاپىرلار ئۈچۈن ئەڭ مۇناسىپ ئۇرۇن ئەمەسمۇ؟ (32).
سۈرە زۈمەر 33-ئايەت
وَالَّذِي جَاءَ بِالصِّدْقِ وَصَدَّقَ بِهِ أُولَئِكَ هُمُ الْمُتَّقُونَ
ھەقىقەتنىڭ يېنىدا تۇرغان ۋە ئۇنى (چىن دىلىدىن) ئېتراپ قىلغان كىشلەرگە كەلسەك، ئەنە شۇلار تەقۋادار-مەسئۇلىيەتچان كىشىلەرنىڭ دەل ئۆزىدۇر (33).
سۈرە زۈمەر 34-ئايەت
لَهُم مَّا يَشَاءُونَ عِندَ رَبِّهِمْ ذَلِكَ جَزَاءُ الْمُحْسِنِينَ
ئۇلار رەببىنىڭ ھۇزۇرىدا ئۆزى خالىغان نازۇ-نېمەتلەرگە ئېرىشىدۇ. ئەنە شۇ قىلغان ئىشنى قېتىرقىنىپ قىلغۇچىلار-ياخشى ئىش قىلغۇچىلار ئېرىشىدىغان مۇكاپاتتۇر (34).
سۈرە زۈمەر 35-ئايەت
لِيُكَفِّرَ اللَّهُ عَنْهُمْ أَسْوَأَ الَّذِي عَمِلُوا وَيَجْزِيَهُمْ أَجْرَهُم بِأَحْسَنِ الَّذِي كَانُوا يَعْمَلُونَ
نەتىجىدە ئاللاھ ئۇلارنىڭ قىلىپ قويغان يامان ئىشلىرىنى ياپىدۇ ۋە قىلغان ياخشى ئىشلىرىغا ئەڭ ئېسىل مۇكاپات بېرىدۇ (35).
سۈرە زۈمەر 36-ئايەت
أَلَيْسَ اللَّهُ بِكَافٍ عَبْدَهُ وَيُخَوِّفُونَكَ بِالَّذِينَ مِن دُونِهِ وَمَن يُضْلِلِ اللَّهُ فَمَا لَهُ مِنْ هَادٍ
ئاللاھ بەندىسىگە يېتەرلىك ئەمەسمۇ؟ ئۇلار سېنى ئاللاھتىن باشقىسى بىلەن قۇرقۇتۇۋاتىدۇ؟ ئاللاھ ئازغۇنلۇقتا تاشلاپ قويغان ئادەمگە ھېچقانداق يېتەكچى تېپىلمايدۇ (36).
سۈرە زۈمەر 37-ئايەت
وَمَن يَهْدِ اللَّهُ فَمَا لَهُ مِن مُّضِلٍّ أَلَيْسَ اللَّهُ بِعَزِيزٍ ذِي انتِقَامٍ
ئاللاھ توغرا يولغا يېتەكلىگەن ئادەمنى ھېچبىر ئازدۇرغۇچى بولمايدۇ. ئاللاھ مۇتلەق ئۈستۈن ۋە ئەنتىنى ئالغۇچى ئەمەسمۇ؟ (37).
سۈرە زۈمەر 38-ئايەت
وَلَئِن سَأَلْتَهُم مَّنْ خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ لَيَقُولُنَّ اللَّهُ قُلْ أَفَرَأَيْتُم مَّا تَدْعُونَ مِن دُونِ اللَّهِ إِنْ أَرَادَنِيَ اللَّهُ بِضُرٍّ هَلْ هُنَّ كَاشِفَاتُ ضُرِّهِ أَوْ أَرَادَنِي بِرَحْمَةٍ هَلْ هُنَّ مُمْسِكَاتُ رَحْمَتِهِ قُلْ حَسْبِيَ اللَّهُ عَلَيْهِ يَتَوَكَّلُ الْمُتَوَكِّلُونَ
ئەگەر ئۇلاردىن: «ئاسمانلارنى ۋە زېمىننى كىم ئاپەرىدە قىلغان؟» دەپ سورىساڭ، ئۇلار چوقۇم : «ئاللاھ ئاپەرىدە قىلغان» دېيىشىدۇ. ئېيتقىنكى، «ناۋادا ئاللاھ ماڭا بىرەر زىيان-زەخمەتنى ئىرادە قىلسا، ئۇنى كۆتۈرىۋېتىشكە ياكى ئاللاھ ماڭا مېھىر-شەپقەتنى ئىرادە قىلسا، ئۇنى توسۇۋېلىشقا سىلەر ئاللاھنى قويۇپ چوقۇنۇۋاتقىنىڭلار قادىر بولالامدۇ؟ ئۇيلاپ كۆرۈڭلارچۇ؟» ئېيتقىنكى، «ماڭا ئاللاھ كۇپايە،تايىنىدىغانلار ئاللاھقىلا تايانسۇن» (38).
سۈرە زۈمەر 39-ئايەت
قُلْ يَا قَوْمِ اعْمَلُوا عَلَى مَكَانَتِكُمْ إِنِّي عَامِلٌ فَسَوْفَ تَعْلَمُونَ
ئېيتقىنكى، ئى (ئىنكارچى) خەلقىم! سىلەر ئۆزۈڭلارغا يارىشىدىغاننى قىلىڭلار، مەنمۇ ئۆزەمگە يارىشىدىغاننى قىلىمەن. سىلەر رەسۋا قىلىدىغان ئازاب-ئوقۇبەتكە كىمنىڭ دۇچار بولىدىغانلىقىنى، داۋاملىق بولىدىغان ئازاب-ئوقۇبەتنىڭ كىملەرنىڭ بېشىغا كېلىدىغانلىقىنى ئۇزاققا قالماي بىلىپ قالىسىلەر» (39)-(40).
سۈرە زۈمەر 40-ئايەت
مَن يَأْتِيهِ عَذَابٌ يُخْزِيهِ وَيَحِلُّ عَلَيْهِ عَذَابٌ مُّقِيمٌ
ئېيتقىنكى، ئى (ئىنكارچى) خەلقىم! سىلەر ئۆزۈڭلارغا يارىشىدىغاننى قىلىڭلار، مەنمۇ ئۆزەمگە يارىشىدىغاننى قىلىمەن. سىلەر رەسۋا قىلىدىغان ئازاب-ئوقۇبەتكە كىمنىڭ دۇچار بولىدىغانلىقىنى، داۋاملىق بولىدىغان ئازاب-ئوقۇبەتنىڭ كىملەرنىڭ بېشىغا كېلىدىغانلىقىنى ئۇزاققا قالماي بىلىپ قالىسىلەر» (39)-(40).
سۈرە زۈمەر 41-ئايەت
إِنَّا أَنزَلْنَا عَلَيْكَ الْكِتَابَ لِلنَّاسِ بِالْحَقِّ فَمَنِ اهْتَدَى فَلِنَفْسِهِ وَمَن ضَلَّ فَإِنَّمَا يَضِلُّ عَلَيْهَا وَمَا أَنتَ عَلَيْهِم بِوَكِيلٍ
شۈبھىسىزكى، بىز ھەقىقەتنى ئوتتۇرىغا قويغان بۇ كىتابنى ساڭا ئىنسانلار (نىڭ قۇتۇلۇشى ئۈچۈن) چۈشۈردۇق. كىمكى توغرا يول تۇتىدىكەن، ئۇ ئۆزى ئۈچۈن توغرا يول تۇتقان بولىدۇ، كىمكى ئازىدىكەن، پەقەت ئۆز زىينىغا ئازغان بولىدۇ، سەن ئۇلارغا جاۋابكار ئەمەسسەن (41).
سۈرە زۈمەر 42-ئايەت
اللَّهُ يَتَوَفَّى الْأَنفُسَ حِينَ مَوْتِهَا وَالَّتِي لَمْ تَمُتْ فِي مَنَامِهَا فَيُمْسِكُ الَّتِي قَضَى عَلَيْهَا الْمَوْتَ وَيُرْسِلُ الْأُخْرَى إِلَى أَجَلٍ مُّسَمًّى إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَاتٍ لِّقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ
ئىنسانلار ۋاپات تاپىدىغان چاغلىرىدا، ئاللاھ ئۇلارنىڭ جانلىرىنى ئالىدۇ. ۋاپات تاپمىغانلارنىڭ جانلىرىنى بولسا ئۇخلىغان چاغلىرىدا ئالىدۇ، ئۇلاردىن (ئۇخلاۋاتقاندا) ئەجىلى توشقانلارنىڭ جېنىنى تۇتۇپ قېلىپ، قالغانلارنىڭ جېنىنى ئەجىلى توشقۇچە قويۇپ بېرىدۇ. بۇنىڭدا پىكىر يۈرگۈزىدىغان كىشىلەر توپى ئۈچۈن (ئاللاھنىڭ قۇدرىتىنى كۆرسىتىدىغان) نۇرغۇن ئالامەتلەر بار (42).
سۈرە زۈمەر 43-ئايەت
أَمِ اتَّخَذُوا مِن دُونِ اللَّهِ شُفَعَاءَ قُلْ أَوَلَوْ كَانُوا لَا يَمْلِكُونَ شَيْئًا وَلَا يَعْقِلُونَ
يا بولمىسا ئۇلار ئاللاھتىن باشقا (ئۆز خىيالىدا) شاپائەتچىلەرنى پەيدا قىلىۋېلىشتىمۇ؟ (ئى مۇھەممەت!) ئېيتقىنكى: «ئۇ ئاتالمىش شاپائەتچىلەر ھېچنەرسىگە ئىگە بولالمايدىغان ۋە ئويلىيالمايدىغان تۇرسىمۇ (يەنە ئۇلارنى شاپائەتچى دەپ بىلەمسىلەر؟) (43).
سۈرە زۈمەر 44-ئايەت
قُل لِّلَّهِ الشَّفَاعَةُ جَمِيعًا لَّهُ مُلْكُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ ثُمَّ إِلَيْهِ تُرْجَعُونَ
ئېيتقىنكى، شاپائەت[4] پۈتۈنلەي ئاللاھنىڭ ئىلكىدىدۇر، ئاسمانلارنىڭ ۋە زېمىننىڭ ئىگىلىك ھۇقۇقى ئاللاھقىلا مەنسۇپتۇر. ئاخىرى سىلەر (ھەممىڭلار) ئاللاھنىڭ ھۇزۇرىغا قايتۇرۇلىسىلەر (44).
سۈرە زۈمەر 45-ئايەت
وَإِذَا ذُكِرَ اللَّهُ وَحْدَهُ اشْمَأَزَّتْ قُلُوبُ الَّذِينَ لَا يُؤْمِنُونَ بِالْآخِرَةِ وَإِذَا ذُكِرَ الَّذِينَ مِن دُونِهِ إِذَا هُمْ يَسْتَبْشِرُونَ
ئاللاھ يەككە ھالدا تىلغا ئېلىنسا، ئاخىرەتكە ئىشەنمەيدىغانلارنىڭ كۆڭلى تىت-تىت بولۇپ كېتىدۇ، ئاللاھتىن باشقا (ئاتالمىش ئىلاھلار-كۈچلەر) تىلغا ئېلىنغاندا بولسا، ئۇلار يايراپ كېتىدۇ (45).
سۈرە زۈمەر 46-ئايەت
قُلِ اللَّهُمَّ فَاطِرَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ عَالِمَ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ أَنتَ تَحْكُمُ بَيْنَ عِبَادِكَ فِي مَا كَانُوا فِيهِ يَخْتَلِفُونَ
ئېيتقىنكى،«ئاللاھىم! ئى ئاسمانلارنى ۋە زېمىننى يوق يەردىن بارلىققا كەلتۈرگۈچى،غەيب- ئىدراكتىن ھالقىغان شەيئىلەرنى ۋە ئاشكارا نەرسىلەرنى بىلىپ تۇرغۇچى زات! سەن بەندىلىرىڭنىڭ ئارىسىدا، ئۇلار ئىختىلاپ قىلىشقان نەرسىلەر ئۈستىدە ھۆكۈم چىقىرىسەن» (46).
سۈرە زۈمەر 47-ئايەت
وَلَوْ أَنَّ لِلَّذِينَ ظَلَمُوا مَا فِي الْأَرْضِ جَمِيعًا وَمِثْلَهُ مَعَهُ لَافْتَدَوْا بِهِ مِن سُوءِ الْعَذَابِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَبَدَا لَهُم مِّنَ اللَّهِ مَا لَمْ يَكُونُوا يَحْتَسِبُونَ
ناۋادا يەر يۈزىدىكى ھەممە بايلىق، يەنە شۇنىڭدەك بىر ھەسسە كۆپ نەرسە ئۆزىگە ئۇۋال قىلغۇچىلارنىڭ ئىگىلىكىدە بولىدىغان بولسا ئىدى، ئۇلار ئۇنى قىيامەت كۈنىدىكى دەھشەتلىك ئازاب-ئوقۇبەتتىن قۇتۇلۇپ قېلىش ئۈچۈن، ئەلۋەتتە پىدا قىلىۋەتكەن بولاتتى. (ئۇ كۈندە) ئىلگىرى ھېچ ئويلاپ باقمىغان ئىشلار ئاللاھ تەرىپىدىن ئۇلارنىڭ ئالدىدا ئايان بولىدۇ (47).
سۈرە زۈمەر 48-ئايەت
وَبَدَا لَهُمْ سَيِّئَاتُ مَا كَسَبُوا وَحَاقَ بِهِم مَّا كَانُوا بِهِ يَسْتَهْزِئُونَ
ئۇلارغا (دۇنيادىكى ۋاقىتتا) قىلغان يامان ئىشلىرى ئايان بولىدۇ. مەسخىرە ئوبىيىكتى قىلىشقان ئۇ ئازاب-ئوقۇبەت ئۇلارنى چىرمىۋالىدۇ (48).
سۈرە زۈمەر 49-ئايەت
فَإِذَا مَسَّ الْإِنسَانَ ضُرٌّ دَعَانَا ثُمَّ إِذَا خَوَّلْنَاهُ نِعْمَةً مِّنَّا قَالَ إِنَّمَا أُوتِيتُهُ عَلَى عِلْمٍ بَلْ هِيَ فِتْنَةٌ وَلَكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لَا يَعْلَمُونَ
ئىنساننىڭ بېشىغا بىرەر بالا-مۇسبەت كەلسە بىزگە (يالۋۇرۇپ) دۇئا قىلىدۇ، ئاندىن ئۇنىڭغا بىرەر ئىنئامىمىزنى بەخىش ئەتسەك، ئۇ: «بۇنىڭغا ئۆز ئىلىمىم تۈرتكىسىدە ئېرىشتىم» دەيدۇ. ياق، (بۇ ئىنئام) بىر سىناقتۇر، لېكىن ئۇلارنڭ تولىسى بۇنى ئۇقمايدۇ (49).
سۈرە زۈمەر 50-ئايەت
قَدْ قَالَهَا الَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ فَمَا أَغْنَى عَنْهُم مَّا كَانُوا يَكْسِبُونَ
بۇنداق گەپنى ئۇلاردىن ئىلگىرىكىلەرمۇ قىلغان، ئۇلارنىڭ ئېرىشكەن نەرسىلىرى ئۇلارغا ئەسقاتمىدى (50).
سۈرە زۈمەر 51-ئايەت
فَأَصَابَهُمْ سَيِّئَاتُ مَا كَسَبُوا وَالَّذِينَ ظَلَمُوا مِنْ هَؤُلَاءِ سَيُصِيبُهُمْ سَيِّئَاتُ مَا كَسَبُوا وَمَا هُم بِمُعْجِزِينَ
ئۇلار (دۇنيادا) قىلغان يامانلىقلىرىنىڭ جازاسىنى تارتتى. بۇلارنىڭ ئىچىدىكى زۇلۇم-ناھەقچىلىك قىلغانلارمۇ قىلغان يامانلىقلىرىنىڭ جازاسىنى تارتىدۇ، (جازايىمىزدىن) قۇتۇلالمايدۇ (51).
سۈرە زۈمەر 52-ئايەت
أَوَلَمْ يَعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَن يَشَاءُ وَيَقْدِرُ إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَاتٍ لِّقَوْمٍ يُؤْمِنُونَ
ئۇلار بىلمەمدۇكى، ئاللاھ (سىناش يۈزىسىدىن) خالىغان كىشىنىڭ رىزقىنى كەڭ قىلىدۇ، (خالىغان كىشىنىڭ رىزقىنى) تار قىلىدۇ. شەك ـ شۈبھىسىزكى، بۇنىڭدا ئىمان ئېيتقان كىشىلەر توپى ئۈچۈن نۇرغۇن ئالامەتلەر بار (52).
سۈرە زۈمەر 53-ئايەت
قُلْ يَا عِبَادِيَ الَّذِينَ أَسْرَفُوا عَلَى أَنفُسِهِمْ لَا تَقْنَطُوا مِن رَّحْمَةِ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَمِيعًا إِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ
(ئى مۇھەممەت!) ئېيتقىنكى، (ئاللاھ مۇنداق دېدى): «(ئىي ھەددىدىن ئېشىپ) ئۆزىگە ئۇۋال قىلغان بەندىلىرىم! ئاللاھنىڭ مېھىر-شەپقىتىدىن ئۈمىدىڭلارنى ئۈزمەڭلار. ئاللاھ ھەقىقەتەن(خالىغان ئادەمنىڭ) جىمى گۇناھلىرىنى ئەپۇ-مەغپىرەت قىلىدۇ، شۈبھىسىزكى، ئاللاھ ناھايىتى ئەپۇ-مەغپىرەت قىلغۇچىدۇر، ناھايىتى رەھىمدىلدۇر (53).
سۈرە زۈمەر 54-ئايەت
وَأَنِيبُوا إِلَى رَبِّكُمْ وَأَسْلِمُوا لَهُ مِن قَبْلِ أَن يَأْتِيَكُمُ الْعَذَابُ ثُمَّ لَا تُنصَرُونَ
ئازاب-ئوقۇبەت بېشىڭلارغا كېلىشتىن بۇرۇن رەببىڭلار تەرەپكە يۈزلىنىڭلار ۋە ئۇنىڭغا بويسۇنۇڭلار، بولمىسا ياردەمگە ئېرىشەلمەيسىلەر(54).
سۈرە زۈمەر 55-ئايەت
وَاتَّبِعُوا أَحْسَنَ مَا أُنزِلَ إِلَيْكُم مِّن رَّبِّكُم مِّن قَبْلِ أَن يَأْتِيَكُمُ الْعَذَابُ بَغْتَةً وَأَنتُمْ لَا تَشْعُرُونَ
سىلەر بىخۇت تۇرغاندا ئۇشتۇمتۇت ئازاب-ئوقۇبەت بېشىڭلارغا كېلىشتىن ئىلگىرى، بىراۋنىڭ: < ئاللاھنىڭ ئالدىدا (تائەت-ئىبادەت جەھەتتە) كەتكۈزۈپ قويغانلىرىمغا ۋاي ئىسسىت! مەن (ئاللاھنىڭ دىنىنى) مەسخىرە قىلىپتىكەنمەن> دەيدىغان كۈنگە قېلىشىدىن بۇرۇن، ئۆزۈڭلار ئۈچۈن رەببىڭلار تەرىپىدىن چۈشۈرۈلگەن ئەڭ گۈزەل سۆز (قۇرئان) غا ئەگىشىڭلار (55)-(56).
سۈرە زۈمەر 56-ئايەت
أَن تَقُولَ نَفْسٌ يَا حَسْرَتَا عَلَى مَا فَرَّطتُ فِي جَنبِ اللَّهِ وَإِن كُنتُ لَمِنَ السَّاخِرِينَ
سىلەر بىخۇت تۇرغاندا ئۇشتۇمتۇت ئازاب-ئوقۇبەت بېشىڭلارغا كېلىشتىن ئىلگىرى، بىراۋنىڭ: < ئاللاھنىڭ ئالدىدا (تائەت-ئىبادەت جەھەتتە) كەتكۈزۈپ قويغانلىرىمغا ۋاي ئىسسىت! مەن (ئاللاھنىڭ دىنىنى) مەسخىرە قىلىپتىكەنمەن> دەيدىغان كۈنگە قېلىشىدىن بۇرۇن، ئۆزۈڭلار ئۈچۈن رەببىڭلار تەرىپىدىن چۈشۈرۈلگەن ئەڭ گۈزەل سۆز (قۇرئان) غا ئەگىشىڭلار (55)-(56).
سۈرە زۈمەر 57-ئايەت
أَوْ تَقُولَ لَوْ أَنَّ اللَّهَ هَدَانِي لَكُنتُ مِنَ الْمُتَّقِينَ
ياكى <ئاللاھ مېنى توغرا يولغا يېتەكلىگەن بولسا ئىدى، ئەلۋەتتە تەقۋادار-مەسئۇلىيەتچان لاردىن بولغان بولاتتىم> دەيدىغان ۋە ياكى ئازاب-ئوقۇبەتنى كۆرگەن چاغدا: <كاشىكى ماڭا يەنە بىر پۇرسەت بېرىلگەن بولسا (دۇنياغا قايتىپ بېرىپ، ئاللاھنىڭ تەلىماتى بويىچە ھايات ئۆتكۈزۈش بىلەن) ياخشى بەندىلەر قاتارىدىن بولغان بولاتتىم> دەيدىغان كۈنگە قېلىشتىن بۇرۇن (قۇرئانغا ئەگىشىڭلار) (57)-(58).
سۈرە زۈمەر 58-ئايەت
أَوْ تَقُولَ حِينَ تَرَى الْعَذَابَ لَوْ أَنَّ لِي كَرَّةً فَأَكُونَ مِنَ الْمُحْسِنِينَ
ياكى <ئاللاھ مېنى توغرا يولغا يېتەكلىگەن بولسا ئىدى، ئەلۋەتتە تەقۋادار-مەسئۇلىيەتچان لاردىن بولغان بولاتتىم> دەيدىغان ۋە ياكى ئازاب-ئوقۇبەتنى كۆرگەن چاغدا: <كاشىكى ماڭا يەنە بىر پۇرسەت بېرىلگەن بولسا (دۇنياغا قايتىپ بېرىپ، ئاللاھنىڭ تەلىماتى بويىچە ھايات ئۆتكۈزۈش بىلەن) ياخشى بەندىلەر قاتارىدىن بولغان بولاتتىم> دەيدىغان كۈنگە قېلىشتىن بۇرۇن (قۇرئانغا ئەگىشىڭلار) (57)-(58).
سۈرە زۈمەر 59-ئايەت
بَلَى قَدْ جَاءَتْكَ آيَاتِي فَكَذَّبْتَ بِهَا وَاسْتَكْبَرْتَ وَكُنتَ مِنَ الْكَافِرِينَ
(ئاللاھ ئۇلارغا ئېيتىدۇكى:) «ياق (سېنىڭ گېپىڭ توغرا ئەمەس)، ھەقىقەتەن ساڭا مېنىڭ ئايەتلىرىم يېتىپ كەلگەن ئىدى، سەن ئۇلارنى يالغانغا چىقارغان ئىدىڭ، ھاكاۋۇرلۇق قىلىپ تۇزكورلار -كاپىرلار قاتارىدىن ئورۇن ئالغان ئېدىڭ» (59).
سۈرە زۈمەر 60-ئايەت
وَيَوْمَ الْقِيَامَةِ تَرَى الَّذِينَ كَذَبُوا عَلَى اللَّهِ وُجُوهُهُم مُّسْوَدَّةٌ أَلَيْسَ فِي جَهَنَّمَ مَثْوًى لِّلْمُتَكَبِّرِينَ
سەن ئاللاھ نامىدىن يالغاننى توقىغانلارنىڭ يۈزلىرىنىڭ قىيامەت كۈنى قاپقارا بولۇپ كەتكەنلىكىنى كۆرىسەن. جەھەننەمدە ھاكاۋۇرلار ئۈچۈن ئورۇن يوقمىكەن؟ (60).
سۈرە زۈمەر 61-ئايەت
وَيُنَجِّي اللَّهُ الَّذِينَ اتَّقَوْا بِمَفَازَتِهِمْ لَا يَمَسُّهُمُ السُّوءُ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ
ئاللاھ تەقۋادار-مەسئۇلىيەتچان بولغانلارنى ئۇلارنىڭ (ياخشى ئىش-ھەرىكەتلىرى ئارقىلىق ئېرىشكەن) ئۇتۇقلىرى سەۋەبلىك قۇتقۇزىدۇ. ئۇلارغا (ئاخىرەتتە) ھېچقانداق كۈلپەت يەتمەيدۇ، ئۇلار قايغۇرمايدۇ (61).
سۈرە زۈمەر 62-ئايەت
اللَّهُ خَالِقُ كُلِّ شَيْءٍ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ وَكِيلٌ
ھەممە نەرسىنىڭ ياراتقۇچىسى ئاللاھتۇر، ئۇ ھەممە نەرسىنى باشقۇرۇپ تۇرغۇچىدۇر (62).
سۈرە زۈمەر 63-ئايەت
لَّهُ مَقَالِيدُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَالَّذِينَ كَفَرُوا بِآيَاتِ اللَّهِ أُولَئِكَ هُمُ الْخَاسِرُونَ
ئاسمانلارنىڭ ۋە زېمىننىڭ (سىرلىرىنىڭ) ئاچقۇچلىرى ئاللاھنىڭ ئىلكىدىدۇر. ئاللاھنىڭ ئايەتلىرىنى ئىنكار قىلغانلارغا كەلسەك، ئۇلار زىيان تارتقۇچىلارنىڭ دەل ئۆزىدۇر (63).
سۈرە زۈمەر 64-ئايەت
قُلْ أَفَغَيْرَ اللَّهِ تَأْمُرُونِّي أَعْبُدُ أَيُّهَا الْجَاهِلُونَ
«ئى نادانلار! مېنى ئاللاھتىن باشقىغا بەندىچىلىك قىلىشقا تەرغىپ قىلامسىلەر؟» دېگىن (64).
سۈرە زۈمەر 65-ئايەت
وَلَقَدْ أُوحِيَ إِلَيْكَ وَإِلَى الَّذِينَ مِن قَبْلِكَ لَئِنْ أَشْرَكْتَ لَيَحْبَطَنَّ عَمَلُكَ وَلَتَكُونَنَّ مِنَ الْخَاسِرِينَ
ساڭا ۋە سەندىن ئىلگىرىكى (پەيغەمبەرلەر) گە شۇنداق دەپ ۋەھىي قىلىندىكى: «ئى ئىنسان! ئەگەر سەن ئاللاھقا شېرىك كەلتۈرسەڭ، قىلغان ئەمگەكلىرىڭ بىكارغا كېتىدۇ ۋە سەن چوقۇم زىيان تارتقۇچىلاردىن بولۇپ قالىسەن. شۇنىڭ ئۈچۈن ئاللاھقىلا بەندىچىلىك قىلغىن ۋە (ئۇنىڭغا) مىننەتدارلىق بىلدۈرگۈچىلەردىن بولغىن» (65)-(66).
سۈرە زۈمەر 66-ئايەت
بَلِ اللَّهَ فَاعْبُدْ وَكُن مِّنَ الشَّاكِرِينَ
ساڭا ۋە سەندىن ئىلگىرىكى (پەيغەمبەرلەر) گە شۇنداق دەپ ۋەھىي قىلىندىكى: «ئى ئىنسان! ئەگەر سەن ئاللاھقا شېرىك كەلتۈرسەڭ، قىلغان ئەمگەكلىرىڭ بىكارغا كېتىدۇ ۋە سەن چوقۇم زىيان تارتقۇچىلاردىن بولۇپ قالىسەن. شۇنىڭ ئۈچۈن ئاللاھقىلا بەندىچىلىك قىلغىن ۋە (ئۇنىڭغا) مىننەتدارلىق بىلدۈرگۈچىلەردىن بولغىن» (65)-(66).
سۈرە زۈمەر 67-ئايەت
وَمَا قَدَرُوا اللَّهَ حَقَّ قَدْرِهِ وَالْأَرْضُ جَمِيعًا قَبْضَتُهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَالسَّمَاوَاتُ مَطْوِيَّاتٌ بِيَمِينِهِ سُبْحَانَهُ وَتَعَالَى عَمَّا يُشْرِكُونَ
ئۇلار ئاللاھنى لايىقىدا قەدىرلىمىدى، ھالبۇكى قىيامەت كۈنى زېمىن پۈتۈنلەي ئاللاھنىڭ تىزگىنلىشىدە بولىدۇ، ئاسمانلار بولسا ئۇنىڭ قۇدرىتى بىلەن قاتلانغان بولىدۇ. ئاللاھ ئۇلارنىڭ شېرىك كەلتۈرگەن نەرسىلىرىدىن ھالقىغاندۇر ۋە ئۇلۇغدۇر (67).
سۈرە زۈمەر 68-ئايەت
وَنُفِخَ فِي الصُّورِ فَصَعِقَ مَن فِي السَّمَاوَاتِ وَمَن فِي الْأَرْضِ إِلَّا مَن شَاءَ اللَّهُ ثُمَّ نُفِخَ فِيهِ أُخْرَى فَإِذَا هُمْ قِيَامٌ يَنظُرُونَ
سۇر چېلىنغاندا ئاسمانلاردىكى ۋە زېمىندىكى ئاللاھ خالىغاندىن باشقا ھەممە مەخلۇقات ھۇشىدىن كېتىدۇ، ئاندىن سۇر ئىككىنچى قېتىم چېلىنغان ھامان ئۇلار ئورنىدىن تۇرۇپ، (ئاقىۋىتىنى) كۈتۈپ تۇرىدۇ (68).
سۈرە زۈمەر 69-ئايەت
وَأَشْرَقَتِ الْأَرْضُ بِنُورِ رَبِّهَا وَوُضِعَ الْكِتَابُ وَجِيءَ بِالنَّبِيِّينَ وَالشُّهَدَاءِ وَقُضِيَ بَيْنَهُم بِالْحَقِّ وَهُمْ لَا يُظْلَمُونَ
(مەھشەر) يېرى رەببىڭنىڭ نۇرى بىلەن يۇرۇپ كېتىدۇ (دۇنيادىكى ۋاقىتتا قىلغان-ئەتكەن بارچە ئىش-ھەرىكەتلەرنىڭ) پۈتۈكى ئوتتۇرىغا قويۇلىدۇ، پەيغەمبەرلەر ۋە (باشقا ھەممە) شاھىتلار كەلتۈرۈلىدۇ، ئۇلارنىڭ ئارىسىدا ئادىل ھۆكۈم چىقىرىلىدۇ، ئۇلارغا ئۇۋال قىلىنمايدۇ (69).
سۈرە زۈمەر 70-ئايەت
وَوُفِّيَتْ كُلُّ نَفْسٍ مَّا عَمِلَتْ وَهُوَ أَعْلَمُ بِمَا يَفْعَلُونَ
ھەممە كىشىگە قىلغان ئىش-ھەرىكىتىنىڭ جازا-مۇكاپاتى تولۇق بېرىلىدۇ، ئاللاھ ئۇلارنىڭ قىلغان ئىش ھەرىكىتىنى ئوبدان بىلىدۇ (70).
سۈرە زۈمەر 71-ئايەت
وَسِيقَ الَّذِينَ كَفَرُوا إِلَى جَهَنَّمَ زُمَرًا حَتَّى إِذَا جَاءُوهَا فُتِحَتْ أَبْوَابُهَا وَقَالَ لَهُمْ خَزَنَتُهَا أَلَمْ يَأْتِكُمْ رُسُلٌ مِّنكُمْ يَتْلُونَ عَلَيْكُمْ آيَاتِ رَبِّكُمْ وَيُنذِرُونَكُمْ لِقَاءَ يَوْمِكُمْ هَذَا قَالُوا بَلَى وَلَكِنْ حَقَّتْ كَلِمَةُ الْعَذَابِ عَلَى الْكَافِرِينَ
تۇزكور-كاپىر بولغانلار جەھەننەمگە توپ-توپ ھالدا ھەيدىلىدۇ، ئاخىر ئۇلار جەھەننەمگە يېتىپ كەلگەندە،جەھەننەمنىڭ دەرۋازىلىرى ئېچىلىدۇ، جەھەننەمنىڭ مۇھاپىزەتچىلىرى ئۇلارغا: «ئاراڭلاردىن سىلەرگە رەببىڭلارنىڭ ئايەتلىرىنى يەتكۈزىدىغان، (سىلەر ھېساب بېرىدىغان) بۈگۈنكى ئۇچرىىشىشقا مۇناسىۋەتلىك ئاگاھلاندۇرىدىغان ئەلچىلەر كەلمىگەنمىدى؟» دەپ سورايدۇ. ئۇلار: «ئەلۋەتتە كەلگەن ئىدى» دېيىشىدۇ . بىراق تۇزكورلار-كاپىرلار ھەققىدىكى ئازاب-ئوقۇبەت ھۆكمى قارار قىلىنغان بولىدۇ (71).
سۈرە زۈمەر 72-ئايەت
قِيلَ ادْخُلُوا أَبْوَابَ جَهَنَّمَ خَالِدِينَ فِيهَا فَبِئْسَ مَثْوَى الْمُتَكَبِّرِينَ
(ئۇلارغا) «جەھەننەمنىڭ دەرۋازىلىرىدىن كىرىڭلار، جەھەننەمدە مەڭگۈ قېلىڭلار، ھاكاۋۇرلۇق قىلغۇچىلارنىڭ جايى نېمىدېگەن يامان!» دېيىلىدۇ (72).
سۈرە زۈمەر 73-ئايەت
وَسِيقَ الَّذِينَ اتَّقَوْا رَبَّهُمْ إِلَى الْجَنَّةِ زُمَرًا حَتَّى إِذَا جَاءُوهَا وَفُتِحَتْ أَبْوَابُهَا وَقَالَ لَهُمْ خَزَنَتُهَا سَلَامٌ عَلَيْكُمْ طِبْتُمْ فَادْخُلُوهَا خَالِدِينَ
رەببىگە تەقۋادار-مەسئۇلىيەتچان بولغانلار جەننەتكە توپ-توپ ھالدا ماڭدۇرۇلىدۇ. ئاخىر ئۇلار جەننەتكە يېتىپ كەلگەندە، جەننەتنىڭ دەرۋازىلىرى ئېچىلىدۇ، جەننەتنىڭ مۇھاپىزەتچىلىرى ئۇلارغا: «ئامان-ئېسەنلىك سىلەرگە يار بولسۇن! (ئەسسالامۇ ئەلەيكۇم) خۇش كەپسىلەر، جەننەتكە مەڭگۈلۈك تۇرۇش ئۈچۈن كىرىڭلار» دەيدۇ (73).
سۈرە زۈمەر 74-ئايەت
وَقَالُوا الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي صَدَقَنَا وَعْدَهُ وَأَوْرَثَنَا الْأَرْضَ نَتَبَوَّأُ مِنَ الْجَنَّةِ حَيْثُ نَشَاءُ فَنِعْمَ أَجْرُ الْعَامِلِينَ
ئۇلار (جەننەتكە كىرىپ) ئېيتىدۇ: بىزگە قىلغان ۋەدىسىنى ئەمەلىلەشتۈرگەن، بىزنى ئۆزىمىز خالىغان جايدا تۇرالايدىغان بۇ جەننەت يۇرتىغا ۋارىس قىلغان ئاللاھقا مەدھىيىلەر بولسۇن! (ياخشى ئىش–ھەرىكەتتە) بولغانلارنىڭ مۇكاپاتى نېمىدىگەن ياخشى!» (74).
سۈرە زۈمەر 75-ئايەت
وَتَرَى الْمَلَائِكَةَ حَافِّينَ مِنْ حَوْلِ الْعَرْشِ يُسَبِّحُونَ بِحَمْدِ رَبِّهِمْ وَقُضِيَ بَيْنَهُم بِالْحَقِّ وَقِيلَ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ
سەن(قىيامەت كۈنى) پەرىشتىلەرنىڭ رەببىگە تەسبىھ ئېيتقان، مەدھىيە ئوقۇپ ئۇلۇغلاۋاتقان ھالدا، ئەرشنىڭ ئەتراپىنى ئوراپ تۇرغانلىقىنى كۆرىسەن.ئىنسانلارنىڭ ئارىسىدا ھەققانىي ھۆكۈم چىقىرىلىدۇ، (مۆمىنلەر جەننەتكە كىرىدۇ، كاپىرلار دوزاخقا كىرىدۇ)، «جىمى ھەمدۇسانا ئالەملەرنىڭ رەببى ئاللاھقا مەنسۇپتۇر!» دېيىلىدۇ (75).
Flag Counter